{"id":1509,"date":"2026-04-11T17:34:31","date_gmt":"2026-04-11T14:34:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/?p=1509"},"modified":"2026-05-17T18:44:14","modified_gmt":"2026-05-17T15:44:14","slug":"basar-biberoglu-demokrasinin-ve-hukukun-belirleyiciligi-ile-demokratik-hukuk-devletinin-vazgecilmezligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/2026\/04\/11\/basar-biberoglu-demokrasinin-ve-hukukun-belirleyiciligi-ile-demokratik-hukuk-devletinin-vazgecilmezligi\/","title":{"rendered":"DEMOKRAS\u0130N\u0130N VE HUKUKUN BEL\u0130RLEY\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 \u0130LE DEMOKRAT\u0130K HUKUK DEVLET\u0130N\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZL\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong><b>\u00dcnl\u00fc i\u015f insan\u0131 ve hukuk\u00e7u Ba\u015far Bibero\u011flu, g\u00fcndeme dair \u00e7ok \u00f6nemli bir yaz\u0131 kaleme ald\u0131.<\/b><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000080;\">Bibero\u011flu, yaz\u0131s\u0131nda evrensel \u00f6l\u00e7ekli bilgiler ve tespitler ile fark yaratan a\u00e7\u0131klamalarda bulunarak, \u015funlar\u0131 kaydetti\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">BA\u015eAR B\u0130BERO\u011eLU:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n, demokrasinin ve evrensel hukukun kabul edilebilir hale getirilebilmi\u015f olmas\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan uluslararas\u0131 dengeler ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikler, d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re \u00fclke y\u00f6netimlerinin kendi konumlar\u0131n\u0131n merkeze al\u0131nmas\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmekteydi.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.sariyeryenigun.com\/haber\/basar2.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"657\" align=\"absBottom\" \/><\/p>\n<p><strong>Tek kutuplu d\u00fcnya dengelerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelmi\u015f olmas\u0131, i\u00e7e kapanarak kendi konumunu merkeze alan pop\u00fclist e\u011filimlerin g\u00f6rece olarak kabul edilebilir hale getirilen de\u011ferleri ara\u00e7 olarak kullan\u0131labildi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>ABD\u2019nin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelen tek kutuplu d\u00fcnya dengeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, kendi konumunu daha korunakl\u0131 konuma ta\u015f\u0131mak yakla\u015f\u0131mlar\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak kabul edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, ABD ba\u015fkan\u0131n\u0131n, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez, kabul edilemez ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez yakla\u015f\u0131mlar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fclkelerini, kendi konumlar\u0131n\u0131 yeniden de\u011ferlendirmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Orta do\u011fudaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ve belirsizliklerin \u00f6nlenememesiyle, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya sald\u0131rmas\u0131yla ve en son ABD ve \u0130srail\u2019in \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131s\u0131 ve orta do\u011fu \u00fclkeleri \u00fczerindeki yok etmek veya etkisi alt\u0131na almak yakla\u015f\u0131mlar\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n kabul edemeyece\u011fi hale geldi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hi\u00e7bir \u00fclke veya e\u011filim, insan haklar\u0131n\u0131, demokrasiyi ve hukuku sahiplenip, i\u00e7selle\u015ftirmeden ve m\u00fccadelelerini vermeden, kendi \u00fclkesi i\u00e7in daha korunakl\u0131 bir alan \u00fcretemeyece\u011fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">DEMOKRAT\u0130K HUKUK DEVLET\u0130N\u0130N VAZGE\u00c7\u0130LMEZL\u0130\u011e\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye i\u00e7erisine s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi ko\u015fullar\u0131n etkisiyle, hangi siyasi e\u011filime yak\u0131n olunursa olsun, siyasete kat\u0131lanlar\u0131n ve siyasi m\u00fccadelelerin i\u00e7erisinde yer alanlar\u0131n veya siyasi deste\u011fini ortaya koyanlar\u0131n, ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve vazge\u00e7emeyecekleriyle y\u00fczle\u015fmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>200 y\u0131l\u0131 a\u015fan modern \u00fcretim toplumu olmak m\u00fccadelelerini, 100 y\u0131l\u0131 a\u015fan modern \u00fcretim toplumu haline gelmek hedefi kapsam\u0131nda, \u00fcretim toplumlar\u0131n\u0131n y\u00f6netim sistemi olan, yasama, yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctme g\u00fc\u00e7lerinin dengeleriyle ve denetimiyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilecek demokratik hukuk devleti haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ko\u015fullar\u0131nda kurtulu\u015fu ve Cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek halk\u0131n iradesini belirleyici hale getirebildik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcklenen d\u00fcnya \u015fartlar\u0131nda sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklenmemeyi ba\u015fararak, Cumhuriyetin in\u015fas\u0131n\u0131 \u00f6nemli oranda ba\u015fard\u0131k ve 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131n\u0131n d\u00fcnya dengelerine g\u00f6re, demokrasi blo\u011funda yer alarak, \u00e7ok partili sistemle geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler aras\u0131nda en uygun yere ula\u015fmay\u0131 vazge\u00e7ilemez hedef haline getirdik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ok partili sistemi, halk\u0131n iradesinin belirleyicili\u011fi temelinde ve siyasi partilerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131,m\u00fccadeleleri ve temsilleri \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirebilmekte, \u00e7ok zor \u015fartlara katlanarak, \u00e7ok \u00f6nemli bedeller \u00f6deyerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015farak \u00e7ok \u00f6nemli birikimlere ve donan\u0131mlara sahip olduk.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ok partili sistemle toplumsal geli\u015fimin ve de\u011fi\u015fimin ba\u015far\u0131lmas\u0131, demokratik de\u011ferlerle demokratik hukuk devleti haline gelmek hedefinin sahiplenilebilmesi, \u00e7evremizdeki \u00fclkelerden \u00e7ok \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fclkelerinin kabullendi\u011fi ger\u00e7eklik haline geldi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ok partili sisteme ge\u00e7ilmesini takiben, ekonomik, teknolojik, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel, vb. eksikliklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca, \u00e7ok partili sistemin, demokrasiyi ve hukuku merkeze alan yakla\u015f\u0131mlarla s\u00fcrd\u00fcrmesinde zorland\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.sariyeryenigun.com\/haber\/basar30.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"448\" align=\"absBottom\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Demokrasi blo\u011funda yer almaktan ve demokratik hukuk devleti haline gelinmesini g\u00f6zetmekten vazge\u00e7ilmedi ancak, toplumu ve siyasi partileri kontrol edebilecek darbelerle ve m\u00fccadelelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilen sistem d\u00f6nemine s\u00fcr\u00fcklendik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ll\u0131k aral\u0131klarla yap\u0131lan darbeler ve m\u00fcdahalelerle, toplumsal geli\u015fim ve de\u011fi\u015fim, toplumsal g\u00fcc\u00fc elinde bulunduranlar\u0131n belirleyicili\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya dengelerinin iki kutuplu d\u00fcnya dengeleriyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemeyecek hale gelmesi (1989) sonras\u0131nda, tek kutuplu d\u00fcnya dengelerinin belirleyici etkisiyle, darbelerle ve m\u00fcdahalelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sistemi korumak ve s\u00fcrd\u00fcrmek imkans\u0131z hale geldi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Darbelerle ve m\u00fcdahalelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sistem, tek kutuplu d\u00fcnya dengelerinin etkisiyle ve T\u00fcrkiye\u2019nin ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu geli\u015fimin ve de\u011fi\u015fimin siyasi partiler \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilecek birikime ve deneyime ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen m\u00fccadelelerle \u00e7\u00f6z\u00fclebildi.<\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">DEMOKRAS\u0130N\u0130N VE HUKUKUN BEL\u0130RLEY\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong>Darbelerle ve m\u00fcdahalelerle toplumu ve siyasi partileri kontrol alt\u0131nda tutarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sistem, demokratik kurumsal birikimlerin olu\u015fmas\u0131n\u0131 ve i\u00e7selle\u015ftirmesini engelledi\u011fi i\u00e7in siyasi birikimlerin, demokratik kurumsal siyasi m\u00fccadeleleri ve temsilleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini engellemi\u015fti.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Demokrasiyi ve hukuku konumunu merkeze alarak g\u00f6zetmeye \u00e7al\u0131\u015fan sistem, do\u011frular\u0131yla, yanl\u0131\u015flar\u0131yla ve eksikleriyle, demokratik kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen siyasi m\u00fccadelelerle ba\u015far\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6yle ki, sistemin de\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fccadelelerinde sistemin b\u00fct\u00fcn etkili kurumlar\u0131na s\u0131zan demokrasi ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131mlarla devleti ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan paralel devlet yap\u0131lanmas\u0131 (FET\u00d6), sistemin etkisizle\u015ftirilmesinde belirleyici g\u00fc\u00e7 haline geldi\u011fine inanarak darbeye kalk\u0131\u015fabildi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>15 Temmuz 2016 tarihinde ortaya \u00e7\u0131kan darbe kalk\u0131\u015fmas\u0131 \u00f6nlendi ancak, devletin b\u00fct\u00fcn etkin kurumlar\u0131na s\u0131zarak, en etkin sorumluluklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren, demokrasi ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lanmadan (FET\u00d6) ar\u0131nmak ve \u00e7\u00f6z\u00fclen sistemin yerini alacak sistemin in\u015fas\u0131 ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fclen sistem d\u00f6neminde, demokratik kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirliklere ta\u015f\u0131namayan ve FET\u00d6\u2019n\u00fcn etkisini a\u015fmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan iktidardaki siyasi temsili g\u00fc\u00e7, \u00e7\u00f6z\u00fclen sistemin y\u00f6ntemlerine ve uygulamalar\u0131na benzer y\u00f6ntemler ve uygulamalarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilecek iktidar\u0131n ve sistemi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na s\u00fcr\u00fcklendi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fclen sistemin y\u00f6ntemleri ve uygulamalar\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan iktidar ve sistemin in\u015fas\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131, ekonomik, teknolojik, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layamayacak hale gelince, demokrasiden ve hukuktan uzakla\u015fmaktan kurtulamayarak, adaletli ya\u015fam\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek hale geldi.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.sariyeryenigun.com\/haber\/Basarbiberogluan.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"657\" align=\"absBottom\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Toplumsal ya\u015fam\u0131n, birlikte \u00e7al\u0131\u015farak, \u00fcreterek, yar\u0131\u015farak ve ba\u015fararak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi demokratik hukuk devleti haline gelmeye \u00e7ok yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, katland\u0131klar\u0131m\u0131z, \u00f6dedi\u011fimiz bedeller, kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ihtiya\u00e7lar ve beklentilerimiz ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131zla, ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve ba\u015faramad\u0131klar\u0131m\u0131zla y\u00fczle\u015fmekten vazge\u00e7meyecek hale geldik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Darbelerle ve m\u00fcdahalelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sistemi \u00e7\u00f6zebilmi\u015f olmam\u0131z, i\u00e7erisinde bulundu\u011fumuz ko\u015fullar\u0131n etkisiyle benzerinin de a\u015fabilece\u011fine inanmam\u0131z\u0131 sa\u011flayabildi\u011fi i\u00e7in, engellemeler ve bask\u0131lar ne kadar yo\u011funla\u015f\u0131rsa yo\u011funla\u015fs\u0131n, demokrasiye ve hukuka uygun m\u00fccadelelerle, demokratik hukuk devletinin in\u015fas\u0131n\u0131 ba\u015farmaya \u00e7ok yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hissedebiliyoruz.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcnl\u00fc i\u015f insan\u0131 ve hukuk\u00e7u Ba\u015far Bibero\u011flu, g\u00fcndeme dair \u00e7ok \u00f6nemli bir yaz\u0131 kaleme ald\u0131. Bibero\u011flu, yaz\u0131s\u0131nda evrensel \u00f6l\u00e7ekli bilgiler ve tespitler ile fark yaratan a\u00e7\u0131klamalarda bulunarak, \u015funlar\u0131 kaydetti\u2026 BA\u015eAR B\u0130BERO\u011eLU: \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n, demokrasinin ve evrensel hukukun kabul edilebilir hale getirilebilmi\u015f olmas\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan uluslararas\u0131 dengeler ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikler, d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re \u00fclke y\u00f6netimlerinin kendi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1510,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-1509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1509"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1512,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions\/1512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.basarbiberoglu.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}